Năng lượng trong quá trình đô thị hóa ở Việt Nam và những vấn đề đặt ra


Ảnh: Ngọc Hà/Icon.com.vn
 

Tuy nhiên, có một vấn đề mà giới khoa học cho rằng rất cần mổ xẻ,đi sâu phân tích nhằm sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng gắn với phát triển bềnvững ở Việt Nam lại chưa được đề cập đến đó là vấn đề năng lượng gắn với quátrình đô thị hóa ở Việt Nam. 

 

Quá trình đô thị hóa ở Việt Nam phát triển rất nhanh trong khoảng2 thập niên trở lại đây. Hiện tại, tỷ lệ đô thị hóa đã lên tới hơn 40%, theo kếhoạch đến năm 2020 là 45% và 2040 tỷ lệ đô thị hóa lên tới hơn 70%. Một trongnhững cảnh báo đáng lưu ý về hệ quả của đô thị hóa ở Việt Nam là “bê tông hóa”,dẫn đến nhu cầu năng lượng dân dụng vốn đã tăng cao lại cộng hưởng tăng caohơn. Trong khi đó, cơ hội phát triển các nguồn năng lượng tái tạo “tự thân”, cókhả năng đáp ứng một phần quan trọng cho quá trình đô thị hóa lại chưa đượcquan tâm đúng mức.

 

PGS. TS. KTS Nguyễn Hồng Thục, Viện Nghiên cứu định cư & Nănglượng bền vững đã trao đổi với phóng viên trang tin ngành điện (Icon.com.vn) vềvấn đề này.

 

PV: Trân trọng cảm ơn PGS. TS. KTS Nguyễn Hồng Thục, Viện Nghiêncứu định cư & Năng lượng bền vững đã nhận lời tham gia bàn luận cùng chúngtôi về chủ đề này. Thưa bà, trước khi đi vào bàn luận về chủ đề này, xin đượchỏi, bà nhìn nhận như thế nào về tốc độ đô thị hóa ở Việt Nam thời gian qua ?

 

PGS. TS. KTS Nguyễn Hồng Thục: Thực ra đô thị hóa ở Việt Nam là một quá trình không còn mới nữamà đang phát triển rất nóng, bởi vì dân số đô thị được dự báo cho đến năm 2030sẽ lên đến vào khoảng 40-45%; đến năm 2040-2050 tỉ lệ là 70-80% dân số nằm ởtrong đô thị. Rõ ràng việc phát triển như vậy có nghĩa là chúng ta sẽ phải sửdụng rất nhiều nguồn năng lượng khác nhau để nuôi dưỡng cho hoạt động đô thị.Đô thị hóa ở Việt Nam có một đặc thù là phát triển đúng vào thời điểm khi màthế giới đang phát động một phong trào phát triển bền vững các mô hình của nó.Những mô hình của tăng trưởng xanh, đô thị xanh, kiến trúc xanh, những mô hìnhcủa đô thị thông minh, hay các đô thị phát triển bền vững, những mô hình củanhững đô thị bảo tồn năng lượng v.v. đều nằm trong xu hướng của đô thị với pháttriển bền vững mà người ta nhấn mạnh đến hiệu quả của đô thị về mặt kinh tế, vềmặt xã hội, về mặt văn hóa… và đặc biệt là về mặt năng lượng.

 

Đã đến lúc quản lý nhà nước không thể chỉ dừng lại ở đơn ngành nữamà chúng ta phải thấy rằng, việc lồng ghép các mục tiêu phát triển quốc gia vàđặc biệt là chiến lược năng lượng quốc gia phải lồng ghép được những vấn đềnóng, những vấn đề mà sẽ trở thành những bức tranh tương lai của Việt Nam trongtương lai gần. Tôi cho rằng nếu không gắn chặt được hai phần này với nhau thìrủi ro về mặt phát triển đô thị của Việt Nam rất là lớn.

 

PV. Vâng, bà cũng cho rằng việc kiểm soát tiêu thụ năng lượng ởViệt Nam đặc biệt trong các khu đô thị đang gần như bỏ ngỏ, mạnh ai nấy làm. Vàviệc không kiểm soát được thì sẽ dẫn đến việc không tính toán được tiêu thụnăng lượng. Và bà đã dùng một từ đó là có khi chúng ta cũng cần phải cấp“quota” cho năng lượng. Vậy bà có thể giải thích cụ thể hơn về vấn đềnày? 

 

PGS. TS. KTS Nguyễn Hồng Thục: Đấy là một quan điểm hay nói cách khác đây là những giải phápchiến lược mà tất cả các quốc gia phát triển đô thị trong thế kỷ 21 này đềuphải tính đến. Đó là vấn đề của hiệu quả sử dụng năng lượng trong đô thị. Bởivì trong chiến lược phát triển năng lượng quốc gia, chúng ta thấy là sự thiếuhụt năng lượng là gần kề. Chúng ta không còn trữ lượng của thủy điện, nhiệtđiện phát triển cũng đã tới hạn và có rất nhiều những thảm họa từ nhiệt điện.Rồi chúng ta cũng không thể nào phát triển được mạnh điện mặt trời - khi mà hạtầng chưa phát triển kịp. Phải nói rằng hiệu quả năng lượng trong các đô thị nógần như là cái cứu cánh. Bởi vì tôi nghĩ rằng đến năm 2030 thì năng lượng dùngcho đô thị phải lên tới 45-50% trong toàn bộ năng lượng sử dụng của Việt Nam.Rõ ràng là chúng ta không thể nào để cho các ngôi nhà và toàn bộ đô thị củaViệt Nam không được được gắn với chính sách về tiết kiệm năng lượng. Và bắtbuộc là phải sử dụng hiệu quả năng lượng.

 

PV. Vâng, bà cũng đã cảnh báo về việc chúng ta chưa quan tâm đúngmức tới hiệu quả năng lượng và khẳng định là có rất nhiều những giải pháp để sửdụng hiệu quả năng lượng ở Việt Nam - trong đó có các giải pháp về hiệu quảnăng lượng gắn với quá trình đô thị hóa. Vậy thì bà có thể chia sẻ cụ thể hơnvề điều này?

 

PGS. TS. KTS Nguyễn Hồng Thục: Trong các công trình về đô thị, đặc biệt là các tòa nhà cao tầngvà những tòa nhà có quy mô lớn hàng nghìn người làm việc thì người ta cho rằng,như hiện nay của Việt Nam thiết kế, cứ hễ đưa lên cái mô phỏng kỹ thuật về nănglượng thì đều thấy rằng chúng ta đang lãng phí từ 40-60% năng lượng. Có nghĩarằng, chúng ta sử dụng để làm mát hay làm nóng thì nó thất thoát năng lượng rấtlà nhiều, rất là lớn. Và cái này nó không hề có một bộ tiêu chuẩn nào về nănglượng hay là đô thị kiểm soát nó.

 

Và, một đô thị có bền vững hay không bền vững, hay nói cách kháclà đời sống của một quốc gia có bền vững hay không bền vững thì hiện nay ngườita phải đong đếm bằng năng lượng. Chúng ta chỉ cần sử dụng hiệu quả, chỉ cầnxây dựng những chính sách, những tiêu chuẩn, những quy phạm cho các công trìnhở trong đô thị đúng với thông lệ quốc tế thì chúng ta đã tiết kiệm ít nhất làđược 20-30% năng lượng sử dụng. Có nghĩa rằng, nếu trong chiến lược phát triểnnăng lượng quốc gia, chúng ta chỉ cần sử dụng hiệu quả và đúng những hạn mứccho đời sống đô thị thì chúng ta cũng tiết kiệm khoảng từ 15-20% lượng điệnnăng của toàn quốc. 

 

Trong một đô thị thì người ta tính toán có hai vấn đề, thứ nhất làcác công trình nằm trong đô thị - thì phải tiết kiệm như tôi vừa nói. Nhưng mặtkhác, trong quy hoạch để phát triển đô thị thì chúng ta cũng phải tính đến rấtnhiều những giải pháp đưa vào quy hoạch để làm mát một thành phố, để làm giảmthiểu việc sử dụng năng lượng của một thành phố, và để giảm cả chuyện đi lạiquá nhiều bằng giao thông cơ giới hay là cái xe cá nhân ở trong một thànhphố. 

 

Chúng ta thấy là các công trình thì phải có các quy chuẩn - họ lànhững “autonomous- house” - tức là họ tự cung, tự cấp về năng lượng và nước làchủ yếu. Hiện nay các quốc gia và đặc biệt là Anh, Đức, Thụy điển, Phần Lan, NaUy… người ta là những nước rất giàu, nhưng mà họ phải tính đến ngay các côngtrình là chỉ cấp những cái “quota” về năng lượng. Ví dụ như là một công trìnhbao nhiêu người ở, khối tích bao nhiêu thì chỉ được 1 kW điện trong một ngày.Thế thì họ phải có những giải pháp để tự lấy năng lượng (mặt trời, gió hay làđiện nhiệt), hoặc là người ta phải tự tích lũy nước mưa để người ta sử dụng vàomột phần trong hoạt động sống của họ. 

 

Và chúng ta thấy rằng, chính sách năng lượng còn nằm ở chỗ, cáiquy hoạch đô thị của chúng ta hiện nay không có một tiêu chuẩn, một nguyên tắcđể làm mát hay làm ấm thành phố. Các nước họ đều sử dụng các cách hành langxanh, các đai xanh, rồi những hành lang để đưa gió từ các dòng sông vào trong thànhphố. Hay là người ta cũng có những tính toán để cho khí thải của một thành phố,hay bê tông hóa của một thành phố lẫn vào được những cái cây xanh, ở trongnhững cái nên xanh, các mảng xanh của những công viên xen kẽ với đô thị. Còn ởchúng ta thì tất cả những bờ sông đều cấp phép cho xây dựng các nhà cao tầng.Ví dụ như ở Sài Gòn thì toàn bộ khu vực Ba-Son, Tân Cảng rồi Sài Gòn Pearl… tấtcả đều chắn mặt sông Sài Gòn là hướng gió chính của thành phố như là một đườngbê tông, điều đó có thể làm nóng thành phố lên từ 4-15 độ C…

 

PV. Vừa rồi bà có nhắc đến một loại năng lượng rất là cụ thể đó lànăng lượng điện. Với một tốc độ đô thị hóa như thế này thì theo tính toán củabà, nhu cầu điện năng để đáp ứng cho cho đô thị hóa và bê tông hóa phải là nhưthế nào trong khi chúng ta cũng đã có những cảnh báo là từ năm 2020 thì ViệtNam có thể sẽ thiếu điện?

 

PGS. TS. KTS Nguyễn Hồng Thục: Thực ra mà nói thì không phải tất cả các quốc gia đều phát triểnnăng lượng tái tạo thành công hay là chỉ dựa vào năng lượng tái tạo, nhưng màcâu chuyện đô thị ở Việt Nam thì khác một chút ở chỗ, chúng ta phải tính đếnchuyện phát triển năng lượng tái tạo ở các thành phố mạnh hơn nữa.

 

Tập đoàn Điện lực Việt Nam cũng đã có những cái dự án lớn là pháttriển khoảng 100.000 căn nhà sẽ có điện mặt trời ở trên mái nhà. Tức là chúngta đã có nghĩ đến chuyện đưa các mái nhà trở thành những nhà máy điện ở trongđô thị. Điều đó cũng không phải là vấn đề chỉ dừng lại ở chuyện bàn đến 100.000hay là bao nhiêu % trong đô thị mà phải là một câu chuyện căn cơ hơn không phảilà ở những dự án mà là ở tầm nhìn dài hạn của một chính phủ.

 

PV: Xin trân trọng cảm ơn bà về cuộc trao đổi.

Nguyên Long/Icon.com.vn


Các ý kiến cùng chủ đề ( 0 )
Ý kiến của bạn
Tên :
E-mail :
 Đề nghị gõ tiếng Việt có dấu Off Telex VNI VIQR 
  Các tin khác
Tiết kiệm năng lượng trong công trình xây dựng, chìa khóa quan trọng cho sự phát triển bền vững.
Phú Yên đầu tư phát triển các dự án điện gió, điện mặt trời
Khai mạc Hội thảo khoa học “Chuyển đổi năng lượng vì mục tiêu phát triển bền vững”
Thu hút khách hàng tham gia Chương trình điều chỉnh phụ tải điện
Ra mắt Tổ chức Sáng kiến về chuyển đổi năng lượng Việt Nam
Hiệu quả từ hệ thống điện mặt trời áp mái tại các trạm 110kV
Nhà nhiều cửa kính: Tiêu tốn năng lượng lên đến 50 lần
Nhu cầu năng lượng truyền thống sau "cơn sốt" điện mặt trời
Chuyển dịch năng lượng – cơ hội, thách thức và giải pháp cho Việt Nam
Năng lượng tái tạo có thay thế được nguồn điện truyền thống?
   Tin nổi bật
Tiết kiệm năng lượng trong công trình xây dựng, chìa khóa quan trọng cho sự phát triển bền vững.
Vừa qua, tại Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, Bộ Xây dựng đã tổ chức khóa tập huấn “Nâng cao năng lực thiết kế, thi công và nghiệm thu công trình tiết kiệm năng lượng”.
Phú Yên đầu tư phát triển các dự án điện gió, điện mặt trời
Phú Yên là một trong những tỉnh có điều kiện tự nhiên thuận lợi về tiềm năng phát triển các dự án điện gió, điện mặt trời. Thời gian qua Phú Yên đã chủ trương thu hút đầu tư các dự án năng lượng tái tạo trên địa bàn tỉnh.
Khai mạc Hội thảo khoa học “Chuyển đổi năng lượng vì mục tiêu phát triển bền vững”
Hội thảo nhằm cung cấp thông tin, chia sẻ kinh nghiệm giữa các chuyên gia Đan Mạch với Đại biểu Quốc hội Việt Nam và các đối tượng có liên quan về phát triển năng lượng bền vững và giải pháp có thể áp dụng ở Việt Nam.
Thu hút khách hàng tham gia Chương trình điều chỉnh phụ tải điện
Chương trình điều chỉnh phụ tải (DR) là một trong những giải pháp “cứu cánh” giúp Việt Nam vận hành an toàn, kinh tế hệ thống điện. Tuy nhiên, sẽ khó có thể thực hiện DR một cách hiệu quả, nếu thiếu cơ chế tài chính để thu hút khách hàng.
Ra mắt Tổ chức Sáng kiến về chuyển đổi năng lượng Việt Nam
Chiều 19-9, tổ chức Sáng kiến về chuyển dịch năng lượng Việt Nam (VIET) đã tổ chức sự kiện ra mắt tại Hà Nội. VIET là cầu nối hợp tác giữa các các nhà khoa học và các nhà lập chính sách nhằm đưa ra các quyết định phù hợp thúc đẩy sự chuyển đổi của hệ thống năng lượng Việt Nam phát triển với độ tin cậy cao và bền vững.
Hiệu quả từ hệ thống điện mặt trời áp mái tại các trạm 110kV
Công trình lắp đặt điện mặt trời áp mái tại các trụ sở điện lực và trạm biến áp 110kV - giai đoạn 3 được Xí nghiệp Dịch vụ Điện lực Phú Yên (Công ty Dịch vụ Điện lực Miền Trung) triển khai từ tháng 7/2019, bước đầu phát huy hiệu quả.
Năng lượng trong quá trình đô thị hóa ở Việt Nam và những vấn đề đặt ra
Tuần lễ năng lượng tái tạo Việt Nam 2019 - một diễn đàn thường niên được tổ chức bắt đầu từ năm 2016 đã diễn ra trong tuần qua với một chủ đề xuyên suốt nhằm “thúc đẩy chuyển dịch năng lượng ở Việt Nam” nhìn từ những cơ hội, thách thức và bài học kinh nghiệm từ quốc tế cho Việt Nam.
Nhà nhiều cửa kính: Tiêu tốn năng lượng lên đến 50 lần
Theo các chuyên gia, cửa kính đem lại ánh sáng nhưng dùng quá nhiều kính gây tiêu tốn năng lượng lên đến 50 lần và ô nhiễm ánh sáng nghiêm trọng.
     Tin đọc nhiều
Hướng dẫn lựa chọn, lắp đặt, sử dụng quạt hút và quạt thông gió
Quạt hút (còn gọi là quạt hút mùi) và quạt thông gió là các thiết bị thông gió được sử dụng phổ biến nhất trong các gia đình ở Việt Nam. Việc sử dụng đúng và hợp lý các loại quạt hút/thông gió sẽ góp phần đảm bảo môi trường sống trong lành và nâng cao hiệu quả sử dụng các thiết bị khác như máy điều hòa nhiệt độ, bếp nấu.
Ứng dụng của biến tần trong sản xuất
Dưới đây là một trong những giải pháp hiệu quả giúp các doanh nghiệp tiết kiệm năng lượng bằng cách sử dụng biến tần nâng cao hiệu suất cho động cơ xoay chiều trong các dây chuyền sản xuất.
Các giải pháp tiết kiệm năng lượng điện
Điện năng - Nguồn tài nguyên vô giá của đất nước đang bị sử dụng một cách lãng phí. Ngành điện đã và đang tiến hành nhiều giải pháp để đối phó với tình trạng trên, trong đó việc sử dụng điện một cách hợp lý là một biện pháp rất quan trọng...
Các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong sự nghiệp hành chính và gia đình
Điện năng - Nguồn tài nguyên vô giá của đất nước đang bị sử dụng một cách lãng phí. Ngành điện đã và đang tiến hành nhiều giải pháp để đối phó với tình trạng trên, trong đó việc sử dụng điện một cách hợp lý là một biện pháp rất quan trọng

Trung tâm tiết kiệm năng lượng và sản xuất sạch hơn Hải Phòng
Địa chỉ: Số 104 Nguyễn Đức Cảnh – Hải Phòng
Tel: (84) 313 734488 * Fax: (84) 313 630 626
Email: ecc-hpc@haiphong.gov.vn
Thiết kế và phát triển bởi :Trung tâm Thông tin -Tin học Văn Phòng UBND TP Hải Phòng